بسیاری از بیماران پس از جراحی با سوالاتی درباره شیوه صحیح کاهش ورم، زمان شروع شست و شوی بینی و نحوه استراحت روبهرو میشوند و رعایت نکات ساده و مراقبت های بعد از جراحی بینی از کنترل فعالیت های روزانه تا انتخاب تغذیه مناسب روند ترمیم را آرامتر و سریع تر پیش میبرد، اما دقیقا چه اقداماتی باید در روزها و هفته های ابتدایی انجام شود و چه رفتارهایی روند بهبود را مختل میکند؟

اهمیت رعایت مراقبت های بعد از جراحی بینی
تمام افراد در صورت انجام این جراحی باید از این مراقبت ها آگاهی داشته باشند و به طور معمول جراح این نکات را در اختیار افراد قرار خواهد داد، اما ما برای آشنایی بیشتر افراد با این نکات، تمام مراقبت های مهم بعد از عمل بینی را در این مقاله بررسی خواهیم کرد، پس تا انتهای مقاله ما را همراهی کنید.
همانطور که می دانید برای دریافت نتیجه رضایت بخش از جراحی بینی علاوه بر مراجعه به جراح باتجربه و بامهارت باید نکات مراقبتی بعد از جراحی را نیز به درستی رعایت کرد که این موضوع جهت جلوگیری از بروز برخی از عوارض مانند عفونت زخم، خونریزی بینی، کج شدن ظاهر بینی، دفرمه شدن ظاهر بینی، مشکلات تنفسی و همچنین تسریع دوران بهبودی و ترمیم بافت ها و برش های ایجاد شده از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
مراقبت ها بلافاصله بعد از عمل بینی
یکی از مهم ترین موارد رعایت نکات مراقبتی بلافاصله پس از جراحی است که در این خصوص باید گفت به طور معمول افراد بلافاصله پس از جراحی احساس درد در بینی و سردرد دارند که موقتی بوده و پس از مدتی برطرف خواهد شد و برای کاهش آن ها باید از مسکن ها استفاده کرد، بلافاصله بعد از جراحی توصیه می شود که افراد از خوردن مواد غذایی سفت و جویدنی خودداری کرده و غذاهای آبکی مصرف کنند.
در ساعات اولیه پس از جراحی، مهم ترین نکته حفظ آرامش و جلوگیری از هرگونه فشار به بینی است، بیمار باید به صورت نیمه نشسته استراحت کند تا ورم و احتمال خونریزی کاهش یابد، استفاده از کمپرس سرد روی ناحیه گونه ها طی ۴۸ ساعت اول به کم شدن ورم کمک میکند، پانسمان و اسپلینت روی بینی نباید خیس یا دستکاری شود و در صورت وجود خونابه کم، طبیعی است؛ اما اگر شدت پیدا کرد باید به پزشک اطلاع داده شود، مصرف داروهای تجویزی در ساعت مشخص، پرهیز از فین کردن و جلوگیری از خم شدن ناگهانی یا بلند کردن اجسام سنگین نیز از اقدامات ضروری این مرحله است.
بیشتر بخوانید: عمل بینی بدون تامپون
مراقبت های بعد از جراحی بینی در هفته اول
در هفته اول بعد از جراحی توصیه می شود که افراد برای برداشتن اسپلینت داخل بینی و همینطور گچ بینی اقدام کرده و از قرار گرفتن در معرض نور خورشید و مکان های شلوغ خودداری کنند، چرا که در این مدت نباید هیچ گونه فشاری به بینی وارد شود و از جمله دیگر مراقبت ها در هفته اول پس از جراحی باید به خودداری از انجام ورزش های سنگین، خودداری از استفاده از عینک، خودداری از خوابیدن بر روی شکم (نحوه خوابیدن بعد از جراحی بینی) و همینطور مصرف غذاهای کم نمک و نرم اشاره کرد.
نکات مهم مراقبت های بعد از جراحی بینی
در این بخش از مقاله تمام نکات مهم مراقبتی بعد از جراحی را ذکر خواهیم کرد، پس با ما همراه باشید:

استفاده از کمپرس سرد
در ۴۸ ساعت نخست، کمپرس سرد یکی از مؤثرترین روش ها برای کاهش ورم و کبودی اطراف چشم و گونههاست، کمپرس باید فقط روی گونه و اطراف چشم قرار بگیرد و هرگز روی خود بینی گذاشته نشود؛ زیرا به اسپلینت فشار وارد میکند، هر بار حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه استفاده و سپس چند دقیقه استراحت کافی است و استفاده بیش از حد حساسیت پوستی ایجاد میکند، کمپرس سرد با تنگ کردن رگ های خونی، روند تورم را کنترل میکند و ظاهر اولیه بینی را بهتر نگه میدارد.
عدم مصرف داروهای ضدالتهاب
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی توانایی لخته سازی خون را کاهش میدهند و همین مسئله خطر خونریزی پس از جراحی بینی را افزایش میدهد، این داروها با رقیق کردن خون، باعث میشوند کبودی و ورم نیز شدیدتر و طولانیتر شود و به همین دلیل پزشکان مصرف NSAIDها را از چند روز قبل از عمل تا یک تا دو هفته پس از جراحی ممنوع میکنند و اگر نیاز به مسکن دارید، مصرف استامینوفن طبق نظر پزشک انتخاب مطمئنتری است و رعایت این نکته به حفظ ایمنی و جلوگیری از عوارض ناخواسته کمک زیادی میکند.
بیشتر بخوانید: داروهای بعد از جراحی بینی
خودداری از فین کردن
تا زمانی که پزشک اجازه ندهد، فین کردن کاملا ممنوع است، فشار وارد شده هنگام فین کردن بخیه های داخلی را باز میکند، خونریزی ایجاد کرده یا باعث جابهجایی ساختارهای تازهجراحی شده میشود و در صورت احساس گرفتگی، شستوشوی ملایم با سرم بهترین راه است و اگر ترشحی شما را اذیت کرد، به آرامی با دستمال سطح خارجی بینی را پاک کنید، پس از چند هفته پزشک اجازه فین کردن ملایم میدهد، اما قبل از آن باید کاملا با احتیاط رفتار کرد.
پرهیز از مصرف نوشیدنی های الکلی
مصرف الکل بعد از جراحی بینی روند ترمیم را مختل میکند، زیرا الکل باعث گشاد شدن رگ های خونی و افزایش جریان خون میشود؛ این موضوع احتمال خونریزی، کبودی و ورم بعد از عمل بینی را بیشتر میکند و همچنین الکل بدن را دچار کمآبی کرده و روند ترمیم بافتها را کندتر میسازد، یکی دیگر از مشکلات مهم، تداخل الکل با داروهای تجویز شده پس از عمل است که اثر داروها را کاهش داده یا عوارضشان را تشدید میکند، به همین دلیل توصیه میشود حداقل دو هفته پس از جراحی از مصرف هر نوع نوشیدنی الکلی پرهیز شود.
خودداری از استحمام بعد از جراحی
در خصوص حمام کردن بعد از جراحی بینی باید گفت که در هفته اول توصیه می شود که افراد از خیس کردن صورت خود خودداری کرده و از دوش های متحرک جهت شستن و تمیز کردن بدن خود استفاده کنند و معمولا جراح توصیه می کند که استحمام دو روز بعد از جراحی انجام شود.
جلوگیری از ضربه
ساختار بینی در روزها و هفته های اول بسیار حساس است و حتی یک ضربه خفیف شکل آن را تغییر میدهد، بنابراین هنگام لباس پوشیدن، راه رفتن در محیط های شلوغ، بیرون رفتن در جمع، یا خوابیدن باید دقت بیشتری داشته باشید و حتی برخورد دست یا تلفن همراه با بینی مشکل ایجاد میکند و بهتر است از لباس های جلو باز استفاده کنید تا هنگام پوشیدن از سر رد نشوند و همچنین مراقب کودکان و حیوانات خانگی باشید که ناخواسته به صورت ضربه وارد نکنند.
خودداری از استفاده از عینک
عینک وزن خود را روی پل بینی وارد میکند و این فشار در هفته های اول باعث تغییر شکل یا ایجاد فرورفتگی میشود و به همین دلیل پزشکان توصیه میکنند حداقل ۴ تا ۶ هفته از عینک طبی، آفتابی یا حتی عینک سبک استفاده نشود و اگر ناچار به استفاده هستید، میتوان از چسب یا اسپلینت محافظ روی پیشانی استفاده کرد تا وزن عینک منتقل شود، لنز طبی در این مدت بهترین جایگزین است تا بینی تحت فشار قرار نگیرد.
خودداری از انجام ورزش های سنگین
فعالیت هایی که ضربان قلب را بالا میبرد، باعث افزایش ورم، خونریزی یا جابهجایی بافتها میشود، در هفته های اول باید از ورزش، دویدن، خم شدن زیاد، یوگا، بلند کردن اجسام سنگین و هر نوع فعالیت شدید پرهیز کرد، حتی کارهای ساده مثل جارو کردن یا بالا رفتن از پلهها باید با احتیاط انجام شود و افزایش ناگهانی فشار خون خونریزی ایجاد میکند، پزشک پس از چند هفته اجازه فعالیت سبک و پس از یک تا دو ماه اجازه ورزش کامل میدهد.
بیشتر بخوانید: ماساژ بینی بعد از عمل
پیروی از رژیم غذایی سالم
رژیم غذایی مناسب پس از جراحی به کنترل ورم و جلوگیری از ناراحتی های گوارشی کمک میکند، در چند روز اول بهتر است غذاهای نرم و خنک مصرف شود تا هنگام جویدن فشار اضافی به بینی وارد نشود و کاهش مصرف نمک باعث کم شدن احتباس آب و کاهش ورم میشود، نوشیدنی های داغ و غذاهای سفت یا خیلی ادویهدار باعث تحریک و افزایش جریان خون میشوند و خوردن میوه، سبزیجات، پروتئین سبک و نوشیدن آب کافی روند ترمیم را بهبود میدهد.
شست و شوی بینی بعد از جراحی
شست و شوی بینی بعد از عمل با سرم باعث حذف ترشحات خشک شده، کاهش گرفتگی و جلوگیری از عفونت میشود و از روز دوم تا سوم شروع میشود، اما زمان دقیق آن به نظر پزشک بستگی دارد و هنگام شست و شو نباید فشار زیادی وارد شود؛ سرم باید به آرامی وارد حفره بینی شود تا به بخیه های داخلی آسیبی نرسد و شست و شوی منظم، تنفس را راحتتر میکند و روند ترمیم داخل بینی را سرعت میبخشد؛ توجه کنید فین کردن ممنوع است و فقط باید اجازه دهید ترشحات طبیعی خارج شوند.
نحوه خوابیدن
بعد از جراحی بینی بهترین حالت خواب، طاق باز و با زاویه حدود ۳۰ تا ۴۵ درجه است، این وضعیت باعث میشود مایع در بافتها جمع نشود و ورم کمتر بماند، استفاده از دو بالش یا بالش گوهای شکل کمک میکند سر بالاتر قرار گیرد و جریان گردش خون بهبود یابد و خوابیدن به پهلو یا روی شکم به بینی فشار وارد میکند و حتی باعث کج شدن ساختارهای تازهجراحی شده میشود، همچنین بهتر است هنگام بیدار شدن آرام حرکت کنید تا دچار سرگیجه یا خونریزی نشوید.
محافظت در برابر آفتاب
پوست بینی بعد از جراحی بسیار حساس میشود و قرار گرفتن در معرض آفتاب باعث افزایش ورم یا ایجاد تغییر رنگ طولانی مدت روی پوست میشود، بنابراین در چند ماه اول باید از نور مستقیم خورشید دوری کرد و هنگام خروج از خانه استفاده از کرم ضدآفتاب با SPF مناسب، کلاه لبهدار و اجتناب از قرار گرفتن طولانی مدت در فضای باز ضروری است، گرمای زیاد نیز چسب بینی را شل کرده و باعث ناراحتی یا ورم بیشتر میشود.
نکات مراقبتی کلی بعد از جراحی بینی
- خودداری از دستکاری کردن بینی و بخیه های بینی
- مرطوب نگه داشتن بخیه های بینی با استفاده از پمادهای تجویز شده
- مصرف آنتی بیوتیک های تجویز شده برای جلوگیری از بروز عفونت
- خودداری از خندیدن بعد از جراحی و حرف زدن بیش از حد
- عطسه و سرفه کردن با دهان باز
- استفاده از پمادها و لوسیون های ضداسکار بعد از کشیدن بخیه ها
- بالاتر نگه داشتن سر از بدن در هنگام استراحت
- خودداری از خم کردن سر به سمت پایین
- چسب زدن بینی به طور صحیح بعد از عمل بینی
دوران نقاهت و بهبودی بعد از عمل بینی چقدر طول می کشد؟
دوره نقاهت و بهبودی بعد از عمل بینی بین یک تا سه هفته طول میکشد، اما این زمان بر اساس پیچیدگی عمل بینی، نوع جراحی و واکنش بدن هر فرد متفاوت است و در طول این دوره، برخی از علائم مانند تورم و کبودی در ناحیه بینی و صورت، احساس درد و تنگی نفس رخ میدهند و به طور کلی، پس از یک هفته اول، تورم بینی کاهش مییابد و پس از سه هفته، بسیاری از افراد به فعالیتهای روزمره خود بازمیگردند، اما بهبود کامل و دستیابی به نتایج نهایی، چند ماه طول میکشد و برای تعیین زمان دقیق بهبودی و دوره نقاهت، مهم است با پزشک خود مشورت کنید، زیرا هر فرد و هر عمل جراحی نیازهای خاص خود را دارد.
سوالات متداول مراقبت های بعد از جراحی بینی
بله، پس از جراحی بینی، بهتر است حداقل چند هفته از استفاده از ماسک صورت خودداری کنید تا بینی شما به طور کامل بهبود یابد.
در طول دوره نقاهت، بهتر است از فعالیت های ورزشی سنگین خودداری کنید و پس از مشورت با پزشک، به تدریج به فعالیتهای ورزشی بازگردید.
بله، تورم و کبودی بعد از جراحی بینی طبیعی است و طی چند هفته کاهش مییابد، استفاده از کمپرس سرد به کاهش این علائم کمک میکند.
پس از یک هفته میتوانید به فعالیتهای سبک بازگردید، اما از ورزش و فعالیت های سنگین باید تا 4-6 هفته اجتناب کنید.
باید به پشت بخوابید و سر خود را در وضعیت بالا نگه دارید تا از تورم و خونریزی جلوگیری شود.
در نهایت باید بدانید که…
همانطور که در این مقاله متذکر شدیم، رعایت مراقبت های بعد از جراحی بینی تاثیر به سزایی در نتیجه جراحی دارد که این مراقبت ها شامل خودداری از فین کردن، استفاده از کمپرس سرد، خودداری از انجام ورزش های سنگین است که به طور کامل در این مقاله آن ها را بررسی کرده ایم، در صورتی که این مراقبت ها به خوبی رعایت شود افراد می توانند نتیجه مطلوب و بدون عوارضی را از این جراحی دریافت کنند.